Νέο εντατικό κύκλο στοχευμένων φορολογικών ελέγχων ανοίγει η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων, αξιοποιώντας ψηφιακά εργαλεία, αυτοματοποιημένες διασταυρώσεις και πληροφορίες από ελληνικούς και διεθνείς φορείς. Στο επίκεντρο του ελεγκτικού "τσουνάμι" τίθενται οι ύποπτες μεταβιβάσεις ακινήτων, τα εισοδήματα από βραχυχρόνιες μισθώσεις που δεν έχουν δηλωθεί και οι επιχειρήσεις οι οποίες εμφανίζουν πραγματική οικονομική δραστηριότητα, αλλά υποβάλλουν μηδενικές δηλώσεις ΦΠΑ.

 

Κεντρικός στόχος της ΑΑΔΕ είναι ο εντοπισμός περιπτώσεων φοροδιαφυγής, απόκρυψης εισοδήματος και νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες. Για τον σκοπό αυτό θα αξιοποιηθούν στοιχεία από το Κτηματολόγιο, τα συμβολαιογραφικά αρχεία, τις τράπεζες, το myProperty, το myDATA, τις δηλώσεις εισοδήματος, τα περιουσιολόγια, καθώς και δεδομένα που αποστέλλονται από διεθνείς ψηφιακές πλατφόρμες. Η φορολογική διοίκηση πλέον μετακινείται σταδιακά από τους παραδοσιακούς επιτόπιους ελέγχους σε ένα σύστημα συνεχούς ψηφιακής εποπτείας. Η σύνδεση τραπεζικών, φορολογικών, περιουσιακών και διεθνών δεδομένων περιορίζει συνολικά τα περιθώρια απόκρυψης και επιτρέπει στην ΑΑΔΕ να παρεμβαίνει ταχύτερα, στοχεύοντας κυρίως στις υποθέσεις με τις σοβαρότερες ενδείξεις φοροδιαφυγής. Η νέα στρατηγική της ΑΑΔΕ δεν περιορίζεται στην απλή επιβεβαίωση των ποσών που αναγράφονται στις δηλώσεις.

 

Μέσω της συνδυαστικής επεξεργασίας δεδομένων, οι ελεγκτές μπορούν να ανασυνθέτουν την πραγματική οικονομική συμπεριφορά κάθε φορολογούμενου και να εντοπίζουν ασυνέπειες που παλαιότερα ήταν δύσκολο να αποκαλυφθούν. Μια αγορά ακινήτου, για παράδειγμα, θα εξετάζεται σε συνάρτηση με την προηγούμενη εισοδηματική εικόνα, τις τραπεζικές ροές και τυχόν άλλες μεταβολές της περιουσίας. Αντίστοιχα, στις βραχυχρόνιες μισθώσεις θα λαμβάνεται υπόψη όχι μόνο το δηλωθέν εισόδημα, αλλά και η διάρκεια λειτουργίας της καταχώρισης, η συχνότητα των κρατήσεων και οι πληρωμές που καταγράφηκαν από τις πλατφόρμες. Για τις επιχειρήσεις, η εικόνα των ηλεκτρονικών βιβλίων θα συγκρίνεται με τις δηλώσεις ΦΠΑ, ώστε οι σημαντικές αποκλίσεις να οδηγούν ταχύτερα σε έλεγχο.

 

Μεταβιβάσεις ακινήτων

 

Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στις μεταβιβάσεις ακινήτων. Οι ελεγκτικές υπηρεσίες αναμένεται να ανοίξουν περίπου 2.500 φακέλους συναλλαγών που έχουν χαρακτηριστεί υψηλού κινδύνου. Η επιλογή των υποθέσεων δεν θα γίνεται τυχαία, αλλά μέσω αυτοματοποιημένου συστήματος αξιολόγησης, το οποίο εφαρμόζει κριτήρια ανάλυσης κινδύνου και συνδυάζει πληροφορίες από διαφορετικές πηγές.

 

Στην κορυφή της λίστας βρίσκονται αγοραπωλησίες με ιδιαίτερα υψηλό τίμημα, συναλλαγές που παρουσιάζουν ενδείξεις εικονικότητας και περιπτώσεις στις οποίες το ακίνητο ενδέχεται να χρησιμοποιείται ως μέσο για τη νομιμοποίηση χρημάτων άγνωστης ή παράνομης προέλευσης. Επίσης, θα εξεταστούν μεταβιβάσεις που πραγματοποιήθηκαν με μετρητά, καθώς και υποθέσεις φόρου μεταβίβασης οι οποίες παραγράφονται στις 31 Δεκεμβρίου 2026.

 

Βασικό στοιχείο του ελέγχου θα αποτελεί η προέλευση των κεφαλαίων. Οι φορολογικές αρχές θα συγκρίνουν το τίμημα αγοράς με τα δηλωθέντα εισοδήματα, τις τραπεζικές κινήσεις και τη συνολική περιουσιακή εικόνα του αγοραστή. Με αυτόν τον τρόπο θα εξετάζεται αν ο φορολογούμενος είχε την οικονομική δυνατότητα να χρηματοδοτήσει την αγορά ή αν προκύπτουν αδικαιολόγητες καταθέσεις, αναλήψεις ή μεταφορές χρημάτων.

 

Στο μικροσκόπιο θα βρεθούν ακόμα μεταβιβάσεις ακινήτων σε περιοχές εκτός συστήματος αντικειμενικών αξιών, όταν ο φορολογούμενος δεν έχει αποδεχθεί την προσωρινή εκτίμηση της ΔΟΥ και η απόκλιση από τη δηλωθείσα αξία υπερβαίνει το 30% ή η προεκτίμηση ξεπερνά τα 100.000 ευρώ. Θα ελεγχθούν επίσης απαλλαγές πρώτης κατοικίας, γονικές παροχές για απόκτηση πρώτης κατοικίας, μεταβιβάσεις σε αλλοδαπούς μέσω του προγράμματος "Χρυσή Βίζα", πιστοποιητικά πληρωμής ή απαλλαγής από τον ΕΝΦΙΑ και υποθέσεις κληρονομιών, δωρεών και γονικών παροχών που περιλαμβάνουν μετοχές, εταιρικά μερίδια ή συμμετοχές σε μη εισηγμένες επιχειρήσεις.

 

Βραχυχρόνιες μισθώσεις

 

Δεύτερο μεγάλο πεδίο ελέγχου αποτελούν οι βραχυχρόνιες μισθώσεις. Η ΑΑΔΕ θα αξιοποιήσει δεδομένα από τις πλατφόρμες Airbnb, Booking και VRBO, οι οποίες διαβιβάζουν πληροφορίες για τους ιδιοκτήτες και τους διαχειριστές των ακινήτων, τα ποσά που εισπράχθηκαν, τις προμήθειες, τις αμοιβές, τους φόρους, τους τραπεζικούς λογαριασμούς, τη διεύθυνση του ακινήτου, τις ημέρες μίσθωσης και τον συνολικό αριθμό διανυκτερεύσεων.

 

Τα στοιχεία αυτά θα συγκρίνονται με το Μητρώο Ακινήτων Βραχυχρόνιας Διαμονής, τις δηλώσεις βραχυχρόνιας διαμονής και τις φορολογικές δηλώσεις των ιδιοκτητών. Στόχος είναι να εντοπιστούν ακίνητα που εκμισθώνονται χωρίς να έχουν δηλωθεί, καταχωρίσεις χωρίς Αριθμό Μητρώου Ακινήτου, Ειδικό Σήμα Λειτουργίας ή Μοναδικό Αριθμό Γνωστοποίησης, καθώς και περιπτώσεις στις οποίες τα πραγματικά έσοδα είναι υψηλότερα από τα δηλωθέντα.

 

Οι κυρώσεις είναι ιδιαίτερα αυστηρές. Η μη εγγραφή στο σχετικό μητρώο επισύρει πρόστιμο ίσο με το 50% των ακαθάριστων εσόδων του έτους της παράβασης, με κατώτατο όριο τα 5.000 ευρώ. Σε περίπτωση υποτροπής μέσα σε ένα έτος, το πρόστιμο διπλασιάζεται, ενώ σε νέα επανάληψη μπορεί να τετραπλασιαστεί. Για μη υποβολή ή ανακριβή δήλωση βραχυχρόνιας διαμονής επιβάλλεται πρόστιμο ίσο με το διπλάσιο του μισθώματος, ενώ η εκπρόθεσμη δήλωση τιμωρείται με αυτοτελές πρόστιμο 100 ευρώ.

 

Οι μέχρι σήμερα διασταυρώσεις έχουν ήδη αποδώσει σημαντικά αποτελέσματα. Για τα έτη 2020 έως 2022 εντοπίστηκαν 24.383 ΑΦΜ φυσικών προσώπων με αδήλωτα εισοδήματα από βραχυχρόνιες μισθώσεις, χωρίς να έχουν δηλώσει επιχειρηματική δραστηριότητα στον τουρισμό. Οι συγκεκριμένοι φορολογούμενοι καλούνται να προχωρήσουν σε τροποποιητικές δηλώσεις.

 

Επιχειρήσεις που δηλώνουν μηδενικό ΦΠΑ

 

Παράλληλα, το myDATA δίνει στην ΑΑΔΕ τη δυνατότητα να εντοπίζει επιχειρήσεις και επαγγελματίες που δηλώνουν μηδενικό ΦΠΑ, ενώ τα ηλεκτρονικά βιβλία εμφανίζουν πωλήσεις, τιμολόγια και συναλλαγές. Η σύγκριση των διαβιβαζόμενων εσόδων και εξόδων με τις περιοδικές δηλώσεις επιτρέπει τον άμεσο εντοπισμό αποκλίσεων και πιθανών εικονικών δηλώσεων. Τα ευρήματα είναι ενδεικτικά της έκτασης του προβλήματος. Κατά το 2025 εντοπίστηκαν 1.377 επιχειρήσεις που είχαν υποβάλει μηδενικές δηλώσεις ΦΠΑ, παρότι παρουσίαζαν συναλλακτική δραστηριότητα. Αντίστοιχα, για το τρίτο τρίμηνο του 2024 είχαν εντοπιστεί 824 επιχειρήσεις με μηδενικές περιοδικές δηλώσεις, ενώ από τα διαθέσιμα στοιχεία προέκυπτε ότι όφειλαν να δηλώσουν φορολογητέες εκροές.

 

Πηγή: Capital.gr