Πίεση για περικοπή και κατάργηση φοροαπαλλαγών ασκούν μέσω των εκθέσεων τους η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και ο ΟΟΣΑ, βάζοντας στο στόχαστρο τις 1.236 ρυθμίσεις που ισχύουν σήμερα και κοστίζουν στον προϋπολογισμό περίπου 22,9 δισ. ευρώ. Πρόκειται για ειδικές ρυθμίσεις που μειώνουν άμεσα ή έμμεσα τα φορολογικά έσοδα και προβλέπουν απαλλαγές, μειώσεις, εκπτώσεις, μειωμένους συντελεστές και αναβολές φορολογικών υποχρεώσεων.
Η Κομισιόν και ο ΟΟΣΑ δεν υποστηρίζουν ότι κάθε φοροαπαλλαγή είναι αναγκαστικά λανθασμένη αλλά εντοπίζουν το πρόβλημα κυρίως στο ότι δεν υπάρχει συστηματική αξιολόγηση, προκαλείται άνιση μεταχείριση μεταξύ φορολογουμένων, ενώ στερούνται σημαντικοί πόροι από τον προϋπολογισμό.
Ειδικότερα ο ΟΟΣΑ αναφέρει ότι "ο περιορισμός των φορολογικών δαπανών και η συνέχιση των μέτρων για την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής θα δημιουργούσαν πρόσθετο δημοσιονομικό χώρο", ενώ η Κομισιόν ζητά να αξιολογηθούν και να εξορθολογιστούν οι 1.236 περιπτώσεις φοροαπαλλαγών με σημαντικό δημοσιονομικό βάρος.
Κατά το παρελθόν ο ΟΟΣΑ έχει υπογραμμίσει ότι οι πολλές φορολογικές δαπάνες, ιδίως οι μειωμένοι συντελεστές και οι απαλλαγές ΦΠΑ, μειώνουν τα δημόσια έσοδα, ενώ τα στοιχεία για την αποτελεσματικότητά τους είναι αδύναμα.
Το βασικό ζητούμενο όπως προκύπτει δεν είναι μια οριζόντια κατάργηση, αλλά η αξιολόγηση τους: ποιες απαλλαγές βοηθούν πραγματικά, ποιες ωφελούν δυσανάλογα συγκεκριμένες ομάδες και ποιες μπορούν να μειωθούν ώστε να διευρυνθεί η φορολογική βάση χωρίς αύξηση συντελεστών. Σημειώνεται ότι την ίδια σύσταση έχουν εκφράσει πρόσφατα τόσο το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο όσο και ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννης Στουρνάρας, ενώ το ΙΟΒΕ σε ανάλυση του ανέφερε την ανάγκη επανεξέτασης της έκτασης και του κόστους των φοροαπαλλαγών,προειδοποιώντας ότι η διαρκής διεύρυνσή τους περιορίζει τα φορολογικά έσοδα και αυξάνει την πολυπλοκότητα του φορολογικού συστήματος.
Η πορεία των φοροαπαλλαγών τα τελευταία χρόνια είναι διαρκώς αυξητική. Το 2014 εν μέσω μνημονίων ανέρχονταν σε 3,042 δισ. ευρώ για να διαμορφωθούν σε 7,716 δισ. ευρώ το 2017.Με εξαίρεση την περίοδο της πανδημίας, από το 2021 και έπειτα, η αυξητική πορεία συνεχίστηκε φτάνοντας μέχρι σήμερα στο ποσό των 22,881 δισ. ευρώ.
H ακτινογραφία των φοροαπαλλαγών
Οι περισσότερες περιπτώσεις φοροαπαλλαγών εντοπίζονται στη φορολογία εισοδήματος. Ενδεικτικά, στον φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων καταγράφονται 252 περιπτώσεις, όπως εκπτώσεις δαπανών μικρομεσαίων επιχειρήσεων, απαλλαγές σε εισόδημα από κεφάλαιο, υπεραξίες, επιχειρηματική δραστηριότητα, μισθωτές υπηρεσίες, μειώσεις φόρου, ειδική παρακράτηση, απαλλαγές από τεκμήρια και ρυθμίσεις για έκτακτες ανάγκες. Στον φόρο εισοδήματος νομικών προσώπων και νομικών οντοτήτων υπάρχουν 265 περιπτώσεις, όπως υποκειμενικές απαλλαγές, απαλλαγές επιχειρηματικών εισοδημάτων, ειδικές εκπτώσεις δαπανών, αναπτυξιακοί νόμοι, μειωμένοι συντελεστές, μετασχηματισμοί επιχειρήσεων και έκτακτες ρυθμίσεις λόγω κρίσεων.
Σημαντικό μέρος των φοροαπαλλαγών αφορά επίσης την περιουσία και τις συναλλαγές. Καταγράφονται 29 περιπτώσεις στον ΕΝΦΙΑ, 38 στον φόρο κληρονομιών, 66 σε δωρεές, γονικές παροχές και κέρδη από τυχερά παίγνια, 49 στον φόρο μεταβίβασης ακινήτων και 19 στον φόρο συγκέντρωσης κεφαλαίων.
Υπάρχουν ακόμη 75 περιπτώσεις στον ΦΠΑ, που αφορούν απαλλαγές στο εσωτερικό της χώρας, στις ενδοκοινοτικές αποκτήσεις και στις εισαγωγές αγαθών, 76 στα τέλη χαρτοσήμου, 40 στους ειδικούς φόρους κατανάλωσης,33 στα τέλη κυκλοφορίας, 26 στο τέλος ταξινόμησης οχημάτων και στον φόρο κατανάλωσης καφέ, καθώς και 203 γενικές απαλλαγές, πολλές από τις οποίες επαναλαμβάνονται και σε επιμέρους κατηγορίες.
Οι απαλλαγές στους Ειδικούς Φόρους Κατανάλωσης κοστίζουν 1,02 δισ. ευρώ και επιπλέον 1,01 δισ. ευρώ κοστίζουν οι απαλλαγές από ΦΠΑ, λόγω των μειωμένων συντελεστών που ισχύουν στα νησιά. H Koμισιόν μάλιστα έθεσε στη χθεσινή της έκθεση και ζήτημα ΕΦΚ στο πετρέλαιο κίνησης υπογραμμίζοντας ότι ο φόρος είναι ιδιαίτερα χαμηλός σε σύγκριση με την φορολογία της βενζίνης.
Πηγή: Capital.gr
