Ξεκινάει την προσεχή εβδομάδα η πιλοτική λειτουργία του νέου "Εθνικού Μητρώου Παροχών και Ενισχύσεων" που θα χαρτογραφήσει όλα τα επιδόματα, παροχές και οικονομικές ενισχύσεις που λαμβάνουν οι πολίτες. Μέσω του Μητρώου, το Δημόσιο φιλοδοξεί να αποκτήσει για πρώτη φορά πλήρη εικόνα για όλα τα επιδόματα που καταβάλλονται με στόχο να περιοριστούν φαινόμενα καταχρήσεων και να υπάρχει πλήρης διαφάνεια στους δικαιούχους των παροχών.
Σύμφωνα με κοινή υπουργική απόφαση που υπογράφουν οι Νίκος Παπαθανάσης, Θάνος Πετραλιάς, Δημήτρης Παπαστεργίου και Γιώργος Πιτσιλής και δημοσιεύτηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως δημιουργείται ένα ενιαίο ηλεκτρονικό σύστημα στο οποίο θα συγκεντρώνονται όλες οι παροχές και οι οικονομικές ενισχύσεις που χορηγούνται από φορείς του δημόσιου τομέα προς φυσικά πρόσωπα με σκοπό:
-την αποτελεσματικότερη παρακολούθηση της δημοσιονομικής επίπτωσης των παροχών και ενισχύσεων
-την παροχή πληροφοριών στο πλαίσιο ελεγκτικών διαδικασιών σχετικά με το σύνολο των χορηγούμενων παροχών και ενισχύσεων ανά φυσικό πρόσωπο,
-την αξιοποίηση της συνολικής πληροφόρησης των χορηγούμενων παροχών ανά φυσικό πρόσωπο, για λόγους ελέγχου σώρευσης παροχών και ενισχύσεων.
Το Μητρώο συστήνεται στο Αυτοτελές Τμήμα Επιχειρησιακής Ανάλυσης και Υποστήριξης της Γενικής Γραμματείας Δημοσιονομικής Πολιτικής του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, ενώ την τεχνική ανάπτυξη, υλοποίηση και συντήρηση του συστήματος αναλαμβάνει η ΑΑΔΕ. Το νέο πληροφοριακό σύστημα θα λειτουργεί σε διασύνδεση με βασικά κρατικά μητρώα και βάσεις δεδομένων, όπως το Φορολογικό Μητρώο της ΑΑΔΕ, το Μητρώο Πολιτών του Υπουργείου Εσωτερικών, φορολογίας εισοδήματος, ακινήτων και τα συστήματα της ΗΔΙΚΑ και του ΕΜΑΕΣ.
Η πιλοτική λειτουργία του Μητρώου προβλέπεται να ξεκινήσει στις αρχές της προσεχούς εβδομάδος και θα διαρκέσει έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2026. Στην πρώτη φάση συμμετέχουν φορείς όπως ο ΟΠΕΚΑ, η ΔΥΠΑ και η ΕΕΤΑΑ,ενώ σταδιακά θα εντάσσονται και άλλες δημόσιες υπηρεσίες, οργανισμοί και κατηγορίες παροχών. Μετά την ολοκλήρωση της πιλοτικής λειτουργίας θα υποβληθεί ειδική έκθεση αξιολόγησης με τα αποτελέσματα, τα προβλήματα που εντοπίστηκαν και τις απαραίτητες βελτιώσεις πριν από την καθολική εφαρμογή του συστήματος.
Ποιοι εντάσσονται στο Μητρώο
Στο Μητρώο θα εντάσσονται όλα τα φυσικά πρόσωπα που λαμβάνουν παροχές ή ενισχύσεις από το Δημόσιο, ακόμη και όσοι ασκούν επιχειρηματική δραστηριότητα. Θα καταγράφονται τόσο οι παροχές σε χρήμα όσο και οι παροχές σε είδος, όπως vouchers, κουπόνια, επιταγές ή προπληρωμένες κάρτες. Ως παροχή ορίζεται κάθε μεταβίβαση χρημάτων ή παροχή υπηρεσίας από φορείς του Δημοσίου προς φυσικά πρόσωπα, είτε ανταποδοτικού είτε μη ανταποδοτικού χαρακτήρα. Αντίστοιχα, ως ενίσχυση θεωρείται κάθε οικονομική στήριξη που παρέχεται σε φυσικό πρόσωπο για την υποστήριξη οικονομικής δραστηριότητας.
Οι φορείς του δημόσιου τομέα αποκτούν πλέον υποχρέωση άμεσης ενημέρωσης του Μητρώου τόσο για τις υφιστάμενες όσο και για τις νέες παροχές που θεσπίζονται. Η απογραφή των παροχών θα γίνεται ηλεκτρονικά μέσω ειδικής διαδικτυακής εφαρμογής, με πρόσβαση μόνο από εξουσιοδοτημένους υπαλλήλους που θα εισέρχονται μέσω gov.gr με κωδικούς δημόσιας διοίκησης.
Κάθε φορέας θα πρέπει να δηλώνει αναλυτικά στοιχεία για κάθε παροχή, όπως:
- τον μοναδικό κωδικό της παροχής,
- την ονομασία της,
- τον φορέα χρηματοδότησης,
- το αρμόδιο υπουργείο,
- αν πρόκειται για παροχή ή ενίσχυση,
- αν είναι σε χρήμα ή σε είδος,
- αν είναι ανταποδοτική ή μη,
- αν καταβάλλεται τακτικά ή έκτακτα,
- τη συχνότητα καταβολής,
- αν συνυπολογίζεται στο εισόδημα,
- τη νομική βάση θεσμοθέτησής της,
- καθώς και την πηγή χρηματοδότησης, δηλαδή αν προέρχεται από τον κρατικό προϋπολογισμό, το ΠΔΕ ή το Ταμείο Ανάκαμψης.
Για κάθε δικαιούχο θα τηρούνται προσωπικά και οικονομικά στοιχεία, μόνο στον βαθμό που θεωρούνται αναγκαία για τους σκοπούς του Μητρώου. Μεταξύ άλλων θα καταγράφονται το ονοματεπώνυμο, το ΑΦΜ, η ημερομηνία γέννησης, η οικογενειακή κατάσταση, ο αριθμός τέκνων, η περιοχή κατοικίας, καθώς και οικονομικά δεδομένα όπως το ατομικό και οικογενειακό εισόδημα και η συνολική ακίνητη περιουσία.
Παράλληλα, θα αποτυπώνονται στοιχεία για κάθε επιδότηση ή ενίσχυση που λαμβάνει ο πολίτης, όπως:
- το ποσό που δικαιούται,
- το ποσό που καταβλήθηκε ή ανακτήθηκε,
- η περίοδος αναφοράς,
- η ημερομηνία πληρωμής,
- καθώς και αν πρόκειται για καταβολή ή επιστροφή χρημάτων.
Η ενημέρωση του Μητρώου θα γίνεται κυρίως μέσω αυτοματοποιημένων διαλειτουργικοτήτων μεταξύ των φορέων και της ΑΑΔΕ. Μέχρι να ολοκληρωθούν οι τεχνικές διασυνδέσεις, προβλέπεται μεταβατική διαδικασία μεταφόρτωσης αρχείων πληρωμών από τους φορείς μέσω ειδικής εφαρμογής.
Παροχές και ενισχύσεις που εντάσσονται στο Μητρώο
Στις παροχές και ενισχύσεις που εντάσσονται στο πιλοτικό πρόγραμμα περιλαμβάνονται:
- το επίδομα θέρμανσης,
- το επίδομα πρόσβασης παιδιών προσχολικής ηλικίας, βρεφών και νηπίων, σε υπηρεσίες προσχολικής αγωγής και φροντίδας, πρόσβασης παιδιών, εφήβων και ατόμων με αναπηρία σε υπηρεσίες δημιουργικής απασχόλησης,
- το επίδομα παιδιού,
- το επίδομα γέννησης,
- το επίδομα αναδοχής ,
-το επίδομα ορεινών και μειονεκτικών περιοχών
- το επίδομα κοινωνικής αλληλεγγύης σε ανασφάλιστους υπερήλικες
- το ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα ,
-το επίδομα στέγασης,
- το επίδομα στεγαστικής συνδρομής ανασφάλιστων υπερηλίκων
-οι παροχές του Προγράμματος "Κάλυψη"
-οι οικονομικές ενισχύσεις ατόμων με αναπηρία
- η υπηρεσία "Προσωπικός Βοηθός για Άτομα με Αναπηρία"
- η μηνιαία αμοιβή των επαγγελματιών αναδόχων
-το επίδομα ανεργίας και μακροχρόνιας ανεργίας.
Έλεγχος επιδομάτων
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στους ελέγχους σώρευσης επιδομάτων και ενισχύσεων. Μέσω του νέου συστήματος θα είναι δυνατός ο έλεγχος αν ένα φυσικό πρόσωπο λαμβάνει πολλαπλές παροχές που ενδεχομένως δεν επιτρέπονται από τη σχετική νομοθεσία. Για τον λόγο αυτό προβλέπονται διαφορετικά επίπεδα πρόσβασης στο Μητρώο. Ορισμένοι διαπιστευμένοι χρήστες θα έχουν πρόσβαση μόνο σε ανωνυμοποιημένα στατιστικά στοιχεία, ενώ σε ειδικές περιπτώσεις φορείς ή ελεγκτικές αρχές θα μπορούν να αποκτούν περιορισμένη πρόσβαση σε μη ανωνυμοποιημένα στοιχεία φυσικών προσώπων, μόνο όμως όταν υπάρχει σαφής νομική βάση και συγκεκριμένος σκοπός ελέγχου.
Η απόφαση περιλαμβάνει επίσης αυστηρές προβλέψεις για την προστασία προσωπικών δεδομένων. Τα δεδομένα θα τηρούνται για χρονικό διάστημα δεκαπέντε ετών και στη συνέχεια θα διαγράφονται. Παράλληλα, προβλέπονται ειδικές διαδικασίες για τη διόρθωση λαθών, ώστε οι πολίτες να μπορούν να ζητούν επικαιροποίηση ή διόρθωση στοιχείων μέσω του αρμόδιου φορέα χορήγησης της παροχής.
Ετήσια χαρτογράφηση
Κάθε χρόνο, έως τον Μάρτιο, θα συντάσσεται ετήσια έκθεση χαρτογράφησης των παροχών και ενισχύσεων της προηγούμενης χρονιάς. Η έκθεση θα περιλαμβάνει αναλυτικά στατιστικά στοιχεία για το ύψος των παροχών, τους φορείς χρηματοδότησης, τη γεωγραφική κατανομή, τα δημογραφικά χαρακτηριστικά των δικαιούχων και τη συνολική δημοσιονομική επίπτωση των ενισχύσεων. Με αυτόν τον τρόπο, το κράτος θα αποκτήσει για πρώτη φορά έναν κεντρικό μηχανισμό παρακολούθησης και αξιολόγησης όλων των κρατικών παροχών και των δημοσίων δαπανών που κατευθύνονται σε επιδόματα και ενισχύσεις.
