Προβληματισμό προκαλεί η αύξηση των ληξιπρόθεσμων οφειλών προς την εφορία και ιδιαίτερα η εξέλιξη του "νέου ληξιπρόθεσμου", δηλαδή των φρέσκων οφειλών που δημιουργήθηκαν κατά το πρώτο δίμηνο του έτους. Το ύψος των νέων χρεών έφτασε τα 2,136 δισ. ευρώ, ενώ πέρυσι την ίδια περίοδο είχε διαμορφωθεί στα 1.960 δισ. ευρώ, καταγράφοντας αύξηση κατά 8,98%.

 

Πρόκειται για έναν κρίσιμο παράγοντα που μπορεί να λειτουργήσει αποτρεπτικά για την ένταξη πολλών φορολογουμένων στη νέα ρύθμιση των 72 δόσεων την οποία σχεδιάζει να ενεργοποιήσει το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας τον προσεχή Ιούνιο. Η ρύθμιση αφορά χρέη που δημιουργήθηκαν μέχρι και τις 31 Δεκεμβρίου 2023, ενώ βασική προϋπόθεση για ένταξη στη ρύθμιση αποτελεί η εξόφληση ή τακτοποίηση με βάση την πάγια ρύθμιση των 24 ή 48 δόσεων όλων των οφειλών που προέκυψαν και βεβαιώθηκαν από το 2024 και μετά.   

 

Ωστόσο, όταν οι φορολογούμενοι συνεχίζουν να δημιουργούν νέες ληξιπρόθεσμες οφειλές, δυσκολεύονται να ενταχθούν ή να παραμείνουν σε μια ρύθμιση. Αυτό αποδεικνύει άλλωστε και το γεγονός ότι σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, μόλις 5,26 δισ. ευρώ ή το 6,65% του συνόλου των οφειλών είναι ενταγμένα σε ρύθμιση. Πρόκειται για ένα ιδιαίτερα μικρό ποσοστό, αφού οι ρυθμίσεις απαιτούν συνέπεια όχι μόνο στην αποπληρωμή των ρυθμισμένων χρεών, αλλά και στην τακτική εξυπηρέτηση των τρεχουσών φορολογικών υποχρεώσεων. Επομένως, εκφράζεται η ανησυχία ότι το "νέο ληξιπρόθεσμο" λειτουργεί ως ένας φαύλος κύκλος: όσο αυξάνεται, τόσο περιορίζει τη δυνατότητα ένταξης σε ρυθμίσεις, και όσο λιγότεροι εντάσσονται, τόσο διογκώνεται το συνολικό πρόβλημα του υπέρογκου ιδιωτικού χρέους.

 

Ανησυχία για τη συμμετοχή

 

Εκπρόσωποι των φορέων της αγοράς εκφράζουν επιφυλάξεις για το εύρος της ανταπόκρισης, παρά το γεγονός ότι η νέα ρύθμιση των 72 δόσεων θα μπορούσε να αποτελέσει ένα σημαντικό εργαλείο μείωσης των ληξιπρόθεσμων οφειλών, εφόσον, όπως υποστηρίζουν, συνοδευόταν από λιγότερο αυστηρούς όρους ένταξης. Η υποχρέωση για άμεση τακτοποίησή τους εκτιμάται ότι μπορεί να αποτελέσει εμπόδιο για μεγάλο αριθμό οφειλετών, οι οποίοι, ενώ θα ήθελαν να ρυθμίσουν τα χρέη τους, δεν μπορούν να καλύψουν ταυτόχρονα και τις τρέχουσες υποχρεώσεις, με αποτέλεσμα να απειλείται η επιτυχία της ρύθμισης των 72 δόσεων. Βέβαια, υπάρχει η δυνατότητα ένταξης οφειλών από 5.000 ευρώ και πάνω στον εξωδικαστικό μηχανισμό με "κούρεμα" της βασικής οφειλής, αλλά σε αυτή την περίπτωση η διαδικασία είναι πιο σύνθετη, καθώς απαιτείται πλήρης εικόνα της οικονομικής κατάστασης με τον οφειλέτη να  πρέπει να συναινέσει σε άρση του τραπεζικού και φορολογικού του απορρήτου.

 

Τι προβλέπει η ρύθμιση των 72 δόσεων 

 

Οι 72 δόσεις θα "τρέξουν" από τον Ιούνιο. Οι οφειλέτες θα πρέπει να υποβάλουν αίτηση για την υπαγωγή στη ρύθμιση μέσω ειδικής πλατφόρμας της ΑΑΔΕ για τις οφειλές στο Δημόσιο και μέσω ειδικής πλατφόρμας του ΚΑΕ για τις οφειλές εισφορών. Στη νέα έκτακτη ρύθμιση μπορούν να υπαχθούν όσοι έχουν ληξιπρόθεσμες οφειλές προς το Δημόσιο και τον ΕΦΚΑ,  οι οποίες έχουν βεβαιωθεί έως και 31 Δεκεμβρίου 2023 και είναι αρρύθμιστες έως 21 Απριλίου 2026. Στη ρύθμιση θα μπορούν να ενταχθούν και οφειλέτες με παλαιές οφειλές οι οποίοι έχασαν πάγιες ρυθμίσεις χρεών που κατέστησαν ληξιπρόθεσμες από την 1η Ιανουαρίου 2024 και μετά και παρέμειναν αρρύθμιστες μέχρι 21 Απριλίου 2026.

 

Θα πρέπει να εξοφληθούν ή να ρυθμιστούν χρέη που δημιουργήθηκαν και βεβαιώθηκαν μετά την 1η Ιανουαρίου 2024 με βάση την πάγια ρύθμιση των 24 ή 48 δόσεων. Το επιτόκιο της ρύθμισης ανέρχεται σε 5,84%, ενώ το ελάχιστο ποσό της μηνιαίας δόσης ορίζεται στα 30 ευρώ. Η ρύθμιση των 72 δόσεων θα χάνεται και θα καθίσταται ληξιπρόθεσμο το χρέος όταν ο οφειλέτης:

 

•δεν καταβάλει εμπρόθεσμα μία δόση της ρύθμισης πέραν της μιας φοράς

•καθυστερήσει την καταβολή της τελευταίας δόσης της ρύθμισης για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο του ενός μηνός,

•δεν υποβάλλει τις προβλεπόμενες δηλώσεις εισοδήματος και φόρου προστιθέμενης αξίας, καθ’ όλο το διάστημα της ρύθμισης των οφειλών του και μέχρι την εξόφλησή τους, εντός τριών μηνών το αργότερο από την παρέλευση της προθεσμίας υποβολής τους ή έχει υποβάλει ελλιπή ή αναληθή στοιχεία προκειμένου να του χορηγηθεί η ρύθμιση.

 

Σε περίπτωση καθυστέρησης πληρωμής μιας δόσης, το ποσό της μηνιαίας δόσης επιβαρύνεται με προσαύξηση 15%.

 

Τι δείχνουν τα στοιχεία για το πρώτο δίμηνο

 

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων, το συνολικό ληξιπρόθεσμο χρέος διαμορφώθηκε τον Φεβρουάριο στα 114,5 δισ. ευρώ. Τον Ιανουάριο, στη μεγάλη δεξαμενή των οφειλών  προστέθηκαν  931 εκατ. ευρώ νέες οφειλές (+27,36%), ενώ τον Φεβρουάριο προστέθηκαν άλλα 1,146 δισ. ευρώ με αποτέλεσμα το νέο ληξιπρόθεσμο να διαμορφωθεί στα 2,136 δισ. ευρώ στο πρώτο δίμηνο του έτους. Oι συνολικές εισπράξεις έναντι νέου ληξιπρόθεσμου, ήταν  236 εκατ. ευρώ, ενώ την ίδια περίοδο του 2025 είχαν διαμορφωθεί  στα 220 εκατ. ευρώ, σημειώνοντας αύξηση κατά 7,27%. 

 

Πηγή: Capital.gr